Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de 2019 yılından itibaren dil yetersizliği olan yabancı uyruklu öğrencileri desteklemek amacıyla kurulan uyum sınıflarında eğitim veren uyum sınıfı öğretmenlerinin çokkültürlü sınıf ortamındaki deneyimlerinden yola çıkarak uyum sınıfında öğretmen olmayı nasıl tanımladıklarını ortaya koymaktır. Marmara bölgesinde küçük bir ilde gerçekleştirilen araştırmada 7 uyum sınıfı öğretmeni ve 1 okul idarecisi aracılığıyla veriler toplanmıştır. Veriler derinlemesine görüşme tekniği, odak grup görüşmesi, gözlem ve doküman analizi aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde Moustakas’ ın fenomenolojik araştırmalar için tasarladığı veri analiz tekniği kullanılmıştır. Elde edilen bulgulardan hareketle uyum sınıfı öğretmenlerinin farklı kültürlerin bir araya toplandığı sınıflarda öğretmenlik yapmaktan memnuniyet duydukları, öğrenciler arasında kurulan kardeşlik bağı sayesinde manevi bir tatmin yaşadıkları, etnik farklılıklara saygı duymaya başladıkları sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin farklı kültürlerden öğrencilerine kendi kültürlerini tanıtabildikleri için kendilerini kültür elçisi olarak tanımladıkları aynı zamanda da öğrencilerinin kültürlerinden etkilenerek farklı kültürlere ilgi duydukları belirlenmiştir. Öğretmenlerin sınıflarda ağırlıklı olarak Arap kültürünün egemen olması karşısında kendilerini zaman zaman göçmen gibi hissettikleri, öğrencilerin kendi aralarında Arapça konuşma eğilimi göstermelerinin mesleki anlamda kendilerini zorladığı aktarılan deneyimler aracılığıyla tespit edilmiştir. Uyum sınıfı öğretmenlerinin farklı milletlerden farklı becerilerde farklı seviyelerde olan öğrencilerine yönelik farklılaştırılmış öğretim teknikleri kullandıkları ve bu deneyimleri neticesinde ise mesleklerini kaynaştırma veya birleştirilmiş sınıf öğretmeni olarak tanımladıkları sonucuna varılmıştır.

Bu araştırmanın amacı, Eğitime Erken Eğitimle Başla Projesi kapsamında yayımlanan hikâye kitaplarında değerlerin nasıl temsil edildiğini incelemektir. Değerler, bireylerin davranışlarını yönlendiren ve toplumsal yaşamın düzenlenmesine katkı sağlayan temel ilkeler olup, erken çocukluk döneminde kazanılan değerlerin kalıcılığı çocuklara sunulan öğrenme deneyimleriyle yakından ilişkilidir. Kitaplar, erken çocukluk eğitiminde değerlerin aktarımında, çocukların değerleri öğrenmesinde ve içselleştirmesinde sıkça başvurulan eğitim materyallerindendir. Hikâye kitaplarındaki kahramanlar, çocukların soyut değerleri somutlaştırabilmesine, özdeşim kurabilmesine, model alarak öğrenebilmesine katkı sağladığından değerler öğretiminde önemli yer tutmaktadır. Bu araştırma, nitel durum çalışması deseniyle yürütülmüş ve çalışma grubunu Eğitime Erken Eğitimle Başla Projesi kapsamında yayımlanan 36 hikâye kitabı oluşturmuştur. Verilerin analizinde 2024 Okul Öncesi Eğitim Programı’nda yer alan 12 temel değer esas alınmış; kitaplar bu değerlere ilişkin tutum ve davranışların yansıtılışı açısından değerlendirilmiştir. Betimsel analiz sonuçları, hikâyelerde özellikle dostluk ve yardımseverlik değerlerine sıkça yer verildiğini, bazı değerlere ise hiç değinilmediğini göstermektedir. Bulgular, kitapların değerler eğitimi açısından önemli bir potansiyel taşıdığını; ancak değerlerin bütüncül biçimde ele alınabilmesi için materyallerde tüm değerlere dengeli biçimde yer verilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Bu çalışma, Ivan Illich’in Okulsuz Toplum (Deschooling Society, 1971) adlı eserinin ilk iki bölümünü nicel metin analiz yöntemleriyle sistematik biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Metnin kavramsal yapısını, söylemsel örgüsünü ve tematik yoğunluklarını ortaya koymak amacıyla kelime frekansı analizleri, Kavram Kullanım Yoğunluğu (KKY) ölçümleri, n-gram modellemeleri ve kavram birlikte görünme ağı (co-occurrence network) teknikleri kullanılmıştır. Analizler, Illich’in söyleminin belirgin biçimde iki temel eksen etrafında örgülendiğini göstermektedir: Birincisi, Kurumsal Eleştiri kapsamında okul, kurum ve kontrol gibi kavramlar aracılığıyla modern eğitim sisteminin yapısal ve ideolojik sorunlarının eleştirilmesi; ikincisi ise Özgür Öğrenme Vizyonu kapsamında öğrenme, özgürlük ve ağ kavramları aracılığıyla önerilen alternatif öğrenme modellerinin vurgulanmasıdır. Kavram birlikte görünme ağı analizi ve merkeziyet ölçümleri (derece, arasındalık ve yakınlık) metindeki kavramlar arasındaki ilişkilerin yapısal önemini ortaya koymuş, özellikle okul ve öğrenme kavramlarının hem metnin eleştirel hem de çözüm odaklı bileşenlerini birbirine bağlayan kritik köprüler olduğunu göstermiştir. Ayrıca trigram ve tekrar eden retorik öbeklerin analizi, Illich’in argümantasyon stratejisinin metin boyunca tutarlılık ve vurgulu bir retorik ile desteklendiğini ortaya koymuştur. Bu yöntemsel yaklaşım, metnin sadece içeriksel olarak değil, aynı zamanda yapısal ve dilsel örgüsü bakımından da anlaşılmasını sağlamaktadır. Sonuç olarak bu çalışma eğitim felsefesi literatürüne nicel ve veri temelli bir katkı sunmayı hedeflemekte; Illich’in eleştirel ve çözüm odaklı söyleminin yapısal olarak nasıl örgütlendiğini, kavramsal kümeler ve ağ temelli analizler ışığında görünür hâle getirmektedir. Bulgular, klasik eğitim metinlerinin analizi için şeffaf, tekrarlanabilir ve metodolojik açıdan sağlam bir çerçeve sunmaktadır ve gelecekteki araştırmaların eğitim metinlerinde hem nicel hem nitel analizleri entegre ederek yürütülmesine zemin hazırlamaktadır.